Lone: Wat plaaswerkers werklik verdien

Deur LBW
20 November 2012
Plaaswerkers se omstandighede en vergoeding is 'n vuurwarm besprekingspunt. Ons kyk hoe sake werklik lyk.

Die minimum loon is as die hoofrede vir die protesoptrede aangevoer. Die huidige minimum loon van R69,42 per dag geld van 1 Maart 2012 tot 28 Februarie 2013. Die minimum loon val onder die Wet op Basiese Diensvoorwaardes wat die Minister van Arbeid die reg gee om minimum vergoeding en basiese diensvoorwaardes vir kwesbare sektore daar te stel, soos vir huishulpe en plaaswerkers. Die sektorale vasstelling dui die minimum loon aan wat mense in ’n bepaalde sektor betaal moett word.

Wat kry werkers?
Volgens resultate van 307 etiekoudits wat deur mnr. Mike Wilson, bestuurder van SAI Global Assurance Services Africa, voorsien is, lyk die situasie as volg:

*77% van vrugteboere in die Wes-Kaap betaal hul werkers meer as die minimum loon.

*20% betaal hul werkers die minimum loon.

*Net 3% betaal hul werkers minder as die minimum loon.

*40% betaal bonusse bo en behalwe die lone.

Benewens regstreekse vergoeding ontvang werkers ook die volgende voordele:

*74% van die boere voorsien gratis vervoer aan werkers.

*47% voorsien gratis huisvesting.

*47% voorsien opleiding- en ontwikkelingsprogramme aan werkers buite werksverband.

*43% voorsien gratis of gesubsidieerde elektrisiteit.

*37% voorsien kleuterskole aan werkers se kinders.

*27% borg sportgeriewe en -klere.

*23% voorsien mediese hulp in verskillende vorms.

*13% subsidieer begrafnisdienste vir hul werkers.

Die minimum loon is nie van toepassing op alle permanente werkers nie. Trekkerdrywers, vragmotorbestuurders en werkswinkelpersoneel verdien reeds meer as R150 per dag.

Kan boere meer betaal?
Lone op Wes-Kaapse vrugteplase maak 20% tot 45% van die produksiekoste uit. As dit verdubbel, sal boere definitief meer meganiseer, wat outomaties tot werksverliese gaan lei. Me. Elza Jordaan van die Hexvallei- tafeldruifasossiasie sê boere kan nie lone van R150 per dag bekostig nie.

’n Verdubbeling van lone beteken bankrotskap, sê sy. Mnr. Rico Basson, uitvoerende hoof van Vinpro, meen ook die looneise is onrealisties. Die gemiddelde vergoeding, wat normaalweg ’n voorsorgfonds, werkloosheidsversekering, medies, rantsoene, ongevalle/ vergoedingskommissaris en bonusse insluit, is R5 272/ha vir permanente werkers op wynplase.

Vir ’n 40 ha-plaas met agt permanente werkers beteken dit dus R210 880 per jaar, oftewel R2 197 per werker per maand. “Dit is moeilik om die situasie met seisoenwerkers te bepaal. Uit ons opname blyk dit dat boere gemiddeld 20% tot 40% meer as die minimum loon betaal.”

Wat dink jy is ‘n regverdige minimum loon? Lig jou mening hier.


Lewer Kommentaar

Slegs in Afrikaans

Los 'n antwoord

Alle velde moet ingevul word.